Runderen

Geschiedenis

De meeste runderrassen die wij op dit moment kennen zijn voortgekomen uit een lang domesticatieproces van de oeros (wild rund). De koeien en kalveren waren roodbruin, en de stieren waren zwart van kleur. beiden hadden grote hoorns van soms wel 80 centimeter lang, waarmee zij zichzelf konden verdedigen tegen predatoren. De oeros leefde in bijna heel Europa met uitzondering van Scandinavië. 

Effect van runderbegrazing

Runderbegrazing heeft vele voordelen. Runderen vormen met hun graasgedrag het landschap en brengen structuur en variatie aan. Ook krijgt men geleidelijkere overgangen van bijvoorbeeld kruidenrijk grasland naar bos en een afwisselend mozaïklandschap met her en der ruimte voor ruigtes zoals bramenkoepels. Deze bramenkoepels zijn weer nestgelegenheid voor bijv. vogels. De opengetrapte plekken zijn op hun beurt weer een ideale kiemplaats voor verschillende soorten planten. Runderen zorgen door hun mest en vacht ook voor de verspreiding van zaden van bepaalde plantensoorten. Ook trekt de mest en runderen zelf enorm veel insecten aan. Hiernaast is het rund een echte sloper. Met de juiste graasdruk zijn ze in staat om dichte plekken zoals bijv. struweel en bos open te breken, waardoor er weer ruimte ontstaat voor de ontwikkeling van grazige vegetaties.

Toepassing

Jaarronde begrazing

Bij jaarronde begrazing lopen de runderen jaarrond in het zelfde terrein. De graasdruk ligt doorgaans erg laag. Dit zorgt voor een overvloed aan voedselaanbod in de zomer, waardoor er meer ruimte ontstaat voor de ontwikkeling en bloei van bloemen en kruiden. Hierdoor wordt het terrein erg aantrekkelijk voor veel soorten insecten die profiteren van de enorme kruidenrijkdom. Ook kunnen deze soorten zo zaadzetten, waarbij de grazers voor sommige soorten zelfs een cruciale rol spelen doordat zij zaden transporteren in hun vacht of mest, waardoor soorten zich verder kunnen verspreiden. Het overschot aan voedsel wordt door de grazers in de winter opgegeten. Ook gaan runderen in de winter over op de houtachtige vegetatie zoals wilg. Hierdoor neemt houtachtige vegetatie niet de overhand en blijft het terrein (gedeeltelijk) open. Doordat de dieren het gehele jaar door in het terrein verblijven, is het belangrijk te kiezen voor een ras die gemakkelijk jaarrond buiten kan verblijven zoals de galloway of schotse hooglander.

Seizoensbeweiding

Seizoensbeweiding vindt meestal plaats in de periode van april t/m oktober. Ook hier is vaak sprake van een relatief lage graasdruk alhoewel deze methode intensiever is dan jaarronde begrazing. Hierdoor is er alsnog ruimte voor de ontwikkeling van kruiden. Vaak wordt deze methode ingezet in kleinere terreinen, bijv. bij het beheer van kruidenrijke graslanden op cultuurhistorische terreinen zoals hoogstamboomgaarden.

Sociale kuddes

Sociale kuddes zorgen voor meer stabiliteit en rust binnen een kudde. Een sociale kudde bestaat doorgaans uit een aantal volwassen koeien en stieren, en twee of drie generaties kalveren van deze volwassen dieren. Door de gemengde samenstelling worden jongere dieren als het ware 'opgevoed'. Ook heerst er meer rust binnen een sociale groep, waardoor ze stabieler gedrag vertonen en rustiger reageren in terreinen waar veel gewandeld en gerecreërd wordt. Ook bouwt een sociale kudde (terrein)kennis op, waardoor nieuwe generaties de foerageerplekken weten te vinden, maar ook veilige plekken in een terrein. Over het algemeen worden sociale kuddes ingezet als men kiest voor een jaarronde begrazing.

Onze runderen

Schotse Hooglander

De Schotse Hooglander is een robuust en karakteristiek runderras dat oorspronkelijk uit de Schotse Hooglanden komt. Deze runderen zijn bekend om hun lange, golvende vacht, brede horens en het vermogen om zich aan te passen aan extreme weersomstandigheden. Ze staan bekend om hun rustige en vriendelijke aard, waardoor ze erg goed samen gaan met bezoekers van natuurterreinen, ondanks hun indrukwekkende hoorns.

 

Galloway

Een Galloway is een runderras dat afkomstig is uit het westen van Schotland, meer specifiek de Galloway-regio, waar het zijn naam aan ontleent. Het ras is bekend om zijn hardheid en rustige aard. De Galloway wordt vaak gezien als een van de oudste Britse rassen, met een geschiedenis die meer dan 1000 jaar teruggaat. Ze zijn zelfredzaam en maakt ze daarom uiterst geschikt voor het beheer van natuurterreinen.